Kuching: Pemerkasaan ekonomi Bumiputera perlu memberi tumpuan kepada pembangunan keupayaan, akses kepada pembiayaan, teknologi dan daya saing, bukannya bergantung kepada mekanisme berasaskan kaum, kata Timbalan Ketua DAPSY Sarawak Jordan Soo Tien Ren.
Soo berkata angka yang dikeluarkan Kerajaan Sarawak sendiri menunjukkan kontraktor Bumiputera telah memperoleh 54% daripada nilai kontrak kerajaan negeri yang berkaitan, sekali gus membuktikan potensi pendekatan berasaskan pembangunan keupayaan.
Memetik ucapan penggulungan menteri Timbalan Premier Datuk Amar Douglas Uggah Embas pada persidangan Dewan Undangan Negeri (DUN) pada Mei 2025, Soo berkata sebanyak RM1.09 bilion, atau 54%, daripada RM2.02 bilion nilai kontrak yang dianugerahkan kerajaan negeri sehingga ketika itu telah diberikan kepada kontraktor Bumiputera.
Beliau berkata kerajaan negeri sejak sekian lama menegaskan bahawa kontraktor Bumiputera boleh diperkasa melalui latihan, pembiayaan, program inkubasi dan bimbingan.
“Antara inisiatif tersebut ialah Program Kontraktor Berdaya Saing (PKBS), Program Peningkatan Usahawan Bumiputera (Putera), 23 Pusat Inkubator dan Bimbingan Usahawan (PIBU) di seluruh negeri serta skim pembiayaan untuk kontraktor Bumiputera berskala kecil. Kesemuanya membina keupayaan. Tiada satu pun melibatkan kuota berasaskan kaum.
“Inilah kaedah yang dipilih sendiri oleh kerajaan, dan 54% adalah hasil yang dicapai. Jika ia berkesan, mengapa perlu mengubah haluan sekarang dan kembali kepada politik berasaskan kaum?” katanya.
Beliau berkata program-program berkenaan menangani cabaran praktikal yang dihadapi perniagaan, dengan latihan menangani kekurangan kemahiran, pembiayaan menangani kekangan modal, manakala inkubasi dan bimbingan membantu meningkatkan pengurusan perniagaan.
“Kuota tidak membina keupayaan. Sebuah syarikat yang tidak mempunyai jurutera, mesin dan wang untuk membeli bahan masih tidak mampu melaksanakan projek walaupun diberikan bahagian di bawah kuota 30% ini,” katanya.
Soo berkata demikian sebagai respons terhadap Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) Kota Sentosa Wilfred Yap Yau Sin yang baru-baru ini mempertahankan kuota 30% Bumiputera bagi projek-projek utama kerajaan negeri.
Beliau mencabar kerajaan supaya menerbitkan hasil program-program sedia ada, termasuk jumlah kontraktor yang pernah menyertai program berkenaan dan kemudiannya berjaya memperoleh kontrak.
Soo turut memberi amaran bahawa kebergantungan berterusan kepada kuota boleh mewujudkan kitaran tuntutan kuota yang lebih besar serta saling menyalahkan antara komuniti sekiranya keadaan ekonomi gagal bertambah baik.
“Ujian sebenar sesuatu bantuan ialah keupayaan yang berjaya dibina; ujian sebenar sesuatu kuota hanyalah bahagian yang diagihkan,” katanya.
Beliau menggesa kerajaan menarik balik dasar tersebut, dengan menegaskan bahawa pemerkasaan sebenar akhirnya perlu membolehkan kontraktor Bumiputera bersaing secara bebas berdasarkan keupayaan mereka, bukannya bergantung kepada perlindungan pentadbiran.
