Kuching: Aspirasi Sarawak dalam pembangunan hidrogen hijau perlu diterjemahkan kepada projek yang berdaya maju dari segi komersial, dengan SEDC Energy digesa mendapatkan pembeli yang komited, menangani peningkatan kos serta menjelaskan kelewatan berulang dalam pelaksanaan projek-projek utama.
Ketika berucap dalam perbahasan Rang Undang-Undang Perbekalan (2027) pada persidangan Dewan Undangan Negeri (DUN) Sarawak, ADUN Pending, Violet Yong berkata Sarawak masih belum membuktikan keupayaannya membangunkan industri hidrogen berskala besar yang berdaya maju dari segi komersial, meskipun pelbagai pengumuman dan penglibatan di peringkat antarabangsa telah dilakukan selama bertahun-tahun.
Beliau menyifatkan hidrogen hijau sebagai antara keutamaan Premier Sarawak, Datuk Patinggi Tan Sri Abang Johari Tun Openg, yang telah mempromosikan aspirasi tenaga hijau Sarawak melalui penglibatan dengan pemain industri di Jepun, Korea Selatan dan Jerman.
“Tolonglah, jangan hampakan hati Premier,” katanya sambil menggesa SEDC Energy menterjemahkan visi Premier kepada hasil yang nyata.
Beliau mengimbas kembali bahawa pada November 2020, kemudahan hidrogen di Bintulu dijangka siap menjelang 2023, dengan kapasiti pengeluaran sehingga 10,000 tan setahun.
“2023 tiba, tetapi projek masih tiada. Kemudian muncul H2biscus dan H2ornbill, yang kedua-duanya dijangka beroperasi menjelang 2027. Kini kita mendengar tentang pengurangan skala projek, kos yang tinggi, pembeli yang belum pasti serta kelewatan sehingga 2028 atau 2029.
“Pertama 2023, kemudian 2027, seterusnya 2028 dan 2029. Tarikh akhir terus berubah, tetapi di manakah hasilnya?” soalnya.
Beliau turut membangkitkan cabaran kos dengan memetik penjelasan pengerusi SEDC Energy bahawa kos pengeluaran hidrogen di Sarawak boleh berada di bawah RM20 sekilogram, tetapi meningkat kepada kira-kira RM50 sekilogram selepas mengambil kira proses pemampatan, penyejukan dan penghantaran ke Jepun.
“Menghasilkan hidrogen ialah satu perkara; mencari pembeli yang sanggup membayarnya ialah perkara yang lain,” katanya.
Beliau menggesa SEDC Energy menjelaskan sama ada pembeli telah dikenal pasti dan perjanjian pembelian yang mengikat telah dimeterai, termasuk jumlah pembelian, harga serta pulangan kewangan yang dijangka untuk Sarawak.
“Kita tahu teknologi baharu mempunyai risiko dan keadaan pasaran boleh berubah. Namun, itu bukan alasan untuk gagal menjelaskan kelewatan dan apa yang telah berlaku. Jangan sekadar mengumumkan satu lagi garis masa dan mengharapkan orang ramai meraikannya.
“Premier kita telah melakukan hampir segala-galanya untuk mempromosikan hidrogen hijau, kecuali mengisi sendiri tangki hidrogen,” katanya.
Beliau memberi amaran bahawa tanpa pembeli yang komited, kemajuan yang nyata dan model perniagaan yang berdaya maju, impian hidrogen Sarawak mungkin kekal sekadar impian.
“Mungkin SEDC Energy perlu segera menjalankan satu lagi kajian kebolehlaksanaan, kali ini untuk mencari cara memulihkan hati yang terluka,” tambahnya.
